04 — Gánh vác trách nhiệm (tr. 56–58)
PHẦN I · Xây dựng sự thịnh vượng — trụ cột #2: Accountability
Tweet: “Gánh vác trách nhiệm và chấp nhận rủi ro kinh doanh trên danh nghĩa của chính bạn. Xã hội sẽ đền đáp cho bạn bằng trách nhiệm, vốn chủ sở hữu và đòn bẩy.”
Vì sao cần trách nhiệm
Để làm giàu, bạn cần có đòn bẩy. Đòn bẩy đến từ nhân công, đến từ vốn, hoặc nó có thể đến từ mã lập trình hoặc phương tiện truyền thông. Nhưng hầu hết những thứ này — như nhân công và vốn — mọi người phải cung cấp cho bạn. Đối với nhân công, ai đó phải đi theo bạn. Để có vốn, ai đó phải đưa cho bạn tiền, tài sản quản lý hoặc máy móc.
Cho nên để có được những điều này, bạn phải xây dựng chữ tín và làm điều đó dưới danh nghĩa của chính mình càng nhiều càng tốt — điều này rất rủi ro.
Trách nhiệm có hai mặt
- Mặt lợi: nó cho phép bạn được tín nhiệm khi mọi thứ diễn ra tốt đẹp.
- Mặt hại: bạn phải chịu gánh nặng thất bại khi mọi thứ trở nên tồi tệ.
Làm rõ trách nhiệm thực sự rất quan trọng:
- Không có trách nhiệm, bạn không có động lực.
- Không có trách nhiệm, bạn không thể xây dựng chữ tín.
- Nhưng nếu bạn chấp nhận rủi ro, bạn có nguy cơ thất bại, nguy cơ bị chế nhạo, nguy cơ thất bại trên danh nghĩa của chính mình.
Xã hội hiện đại đã “an toàn hoá” rủi ro
May mắn thay, xã hội hiện đại đã không còn nhà tù dành cho những con nợ, và mọi người không bị bỏ tù hoặc xử tử vì làm mất tiền của người khác. Nhưng chúng ta vẫn khá xấu hổ khi được chứng kiến rằng mình thất bại trước công chúng dưới danh nghĩa cá nhân. Song, những người dám nhận thất bại công khai hoá ra lại có được rất nhiều quyền lực.
Câu chuyện của Naval
Cho đến khoảng năm 2013, 2014, nhân cách công khai của Naval hoàn toàn xoay quanh các công ty khởi nghiệp và đầu tư. Chỉ khoảng năm 2014, 2015, ông mới bắt đầu nói về triết học, tâm lý học, và cả những thứ rộng hơn. Nó khiến ông hơi lo lắng vì ông đang làm việc đó bằng tên của chính mình. Chắc chắn đã có nhiều người trong ngành gửi tin nhắn cho ông qua kênh liên lạc riêng tư rằng: “Anh đang làm gì vậy? Anh đang tự kết thúc sự nghiệp của mình sao. Điều này thật ngu ngốc.”
Tôi chỉ cứ tiếp tục với điều đó. Tôi đã mạo hiểm. Tương tự với crypto. Ngay từ sớm, tôi mới bắt đầu nói về nó. Khi đưa tên tuổi của mình ra ngoài, bạn có thể gặp rủi ro với một số thất bại nhất định. Bạn cũng có thể gặt hái phần thưởng. Bạn cũng có thể nhận về những lợi ích.
Thuyền trưởng chìm theo con tàu
Ngày xưa, thuyền trưởng được kỳ vọng chìm theo con tàu. Nếu con tàu đang chìm, thì theo nghĩa đen, người cuối cùng xuống tàu là thuyền trưởng. Trên thực tế, trách nhiệm sẽ đi kèm với rủi ro, nhưng chúng ta đang nói về bối cảnh kinh doanh.
Rủi ro ở đây là bạn có thể trở thành người cuối cùng được hoàn vốn. Bạn sẽ là người cuối cùng được trả tiền cho thời gian của mình. Thời gian bạn bỏ ra, số vốn bạn đầu tư vào công ty, những thứ này đều có rủi ro.
Rủi ro thực ra không lớn như tưởng
Một điều Naval nhận thấy trong xã hội hiện đại là các rủi ro tiềm ẩn không lớn. Ngay cả việc phá sản cũng là để xóa sạch những khoản nợ trong một điều kiện tốt. Nói chung, mọi người sẽ tha thứ cho thất bại miễn là bạn trung thực và nỗ lực với sự chính trực cao.
Thực sự không có nhiều điều phải lo lắng về thất bại, và vì vậy mọi người nên chịu trách nhiệm nhiều hơn cho những gì họ đang làm.
Câu để mình mang theo
- Dám gắn tên thật của mình vào việc mình làm & chấp nhận rủi ro công khai → xã hội đền đáp bằng tín nhiệm, vốn, đòn bẩy.
- Không trách nhiệm = không động lực, không chữ tín.
- Rủi ro thất bại thời nay không kinh khủng như ta tưởng — mọi người tha thứ cho thất bại trung thực. Vậy nên hãy dám nhận nhiều trách nhiệm hơn.
- Naval từng bị cảnh báo “tự huỷ sự nghiệp” khi nói công khai về triết học & crypto dưới tên thật — nhưng chính sự mạo hiểm đó tạo ra phần thưởng.
Liên kết: 03-cuoc-choi-dai-han · 05-von-chu-so-huu · 01-hieu-cach-tao-thinh-vuong