11 — Hãy kiên nhẫn (tr. 97–101)
PHẦN I · Xây dựng sự thịnh vượng — chương kết: lãi kép cần thời gian, và giàu có ≠ trí tuệ
Người tuyệt vời sẽ có kết cục tuyệt vời — chỉ cần thời gian
Một điều Naval nhận ra (ít nhất trong lĩnh vực công nghệ ở Thung lũng Silicon): những người tuyệt vời sẽ có một cái kết tuyệt vời. Bạn chỉ cần kiên nhẫn.
Với mỗi người ông gặp khi mới khởi nghiệp cách đây hai mươi năm, ông đều nhìn họ và nghĩ: “Người này thật giỏi — họ vừa thông minh vừa tận tâm.” Tất cả họ — hầu như không có ngoại lệ — đều cực kỳ thành công. Bạn chỉ cần cho họ một khoảng thời gian đủ dài. Điều này không bao giờ xảy ra trong khoảng thời gian mà bạn muốn, hoặc họ muốn, nhưng nó vẫn xảy ra.
Tweet: “Hãy áp dụng kiến thức chuyên biệt với đòn bẩy, cuối cùng bạn sẽ nhận được những gì xứng đáng."
"Ngay lập tức” không tồn tại
Mọi thứ đều cần thời gian — ngay cả khi bạn đã chuẩn bị đầy đủ các yếu tố cần thiết, bạn vẫn phải dành ra một khoảng thời gian vô định. Nếu đong đếm từng ngày, bạn sẽ mất hết kiên nhẫn trước khi thành công thực sự đến.
Mọi người đều muốn làm giàu ngay lập tức, nhưng thế giới này là một nơi năng suất — cái gọi là “ngay lập tức” không tồn tại. Bạn phải dành thời gian, dành nhiều giờ làm việc. Vậy nên bạn phải đặt bản thân vào vị trí có kiến thức chuyên biệt, có trách nhiệm, có đòn bẩy, với bộ kỹ năng chân thực để trở thành người giỏi nhất thế giới trong lĩnh vực bạn làm.
Bạn phải tận hưởng điều này và tiếp tục làm, tiếp tục làm rồi tiếp tục làm. Đừng để ý hay đong đếm, bởi nếu làm thế, bạn sẽ tiêu tốn hết thời gian.
”Bạn còn quá trẻ” — lời khuyên sai lầm phổ biến
Có một lời khuyên phổ biến nhưng sai: “Bạn còn quá trẻ.” Thực tế: hầu hết lịch sử được thiết lập bởi những người trẻ tuổi. Họ chỉ được công nhận khi già đi.
Cách duy nhất để thực sự học được điều gì đó là thực hành. Đúng là hãy lắng nghe chỉ dẫn — nhưng đừng chờ đợi. Hãy bắt tay vào làm.
Tweet: “Mọi người nhất quán một cách kỳ lạ. Nghiệp báo chỉ là khi bạn lặp đi lặp lại những khuôn mẫu, ưu điểm và khuyết điểm của bản thân cho đến khi nhận được những gì bạn xứng đáng.” “Luôn trả ơn bằng cách cho đi. Và đừng tính toán.”
Không hề dễ — nhưng đáng giá & công cụ có sẵn
Naval không nói điều này dễ dàng. Nó không hề dễ. Đó là điều khó khăn nhất bạn sẽ làm. Nhưng nó cũng rất đáng giá.
- Hãy nhìn những đứa trẻ sinh ra đã giàu có — chúng không tìm thấy ý nghĩa trong cuộc sống của mình.
- Bản lý lịch thực sự của bạn chỉ là danh mục tất cả những đau khổ bạn đã trải qua. Nếu tự mô tả cuộc sống ở những giờ phút cuối đời, bạn sẽ nhìn lại từ những điều thú vị mình đã làm, và tất cả sẽ chỉ xoay quanh những hy sinh và khó khăn bạn đã trải qua.
- Bất cứ điều gì bạn được ban cho đều không quan trọng (tứ chi, não bộ, đầu óc, làn da — đều là hiển nhiên). Bạn phải làm những việc khó khăn để tạo ra ý nghĩa cuộc sống của riêng mình.
- Kiếm tiền là một sự lựa chọn sáng suốt. Hãy chiến đấu. Nó thực sự khó khăn, nhưng tất cả công cụ đều có sẵn ngoài kia.
Tiền mua được TỰ DO, không mua được HẠNH PHÚC
Trong thế giới vật chất, tiền sẽ mua cho bạn tự do.
- Tiền KHÔNG làm bạn hạnh phúc, không giải quyết vấn đề sức khỏe, không làm gia đình tuyệt vời, không khiến thân hình cân đối, không giúp bạn bình tĩnh.
- Nhưng tiền giải quyết được rất nhiều vấn đề bên ngoài — loại bỏ một loạt thứ cản trở hạnh phúc, dù không làm cho bạn hạnh phúc. Naval biết nhiều người rất giàu có nhưng không hề hạnh phúc.
Nghịch lý: phải giàu trước, rồi mới học hạnh phúc
Trong phần lớn trường hợp, con người bạn buộc phải trở thành để kiếm tiền là người luôn lo lắng, căng thẳng cao độ, làm việc chăm chỉ và cạnh tranh. Khi đã làm điều đó suốt 20, 30, 40, 50 năm và đột nhiên kiếm được tiền, bạn không thể dừng lại — bạn đã huấn luyện bản thân thành người lo lắng cao độ. Sau đó, bạn phải học cách để trở nên hạnh phúc.
Naval: “Hãy khiến bạn trở nên giàu có trước.” Đức Phật vốn là một hoàng tử — xuất thân rất giàu, rồi Ngài mới đi vào rừng. Ngày nay, nhờ phát minh tuyệt vời là tiền, bạn có thể cất giữ nó (không cần thành thầy tu từ bỏ mọi thứ để tìm bình yên).
- Bạn làm việc chăm chỉ, tạo điều tuyệt vời cho xã hội → xã hội trả tiền → bạn tiết kiệm, sống dưới mức thu nhập một chút → tìm thấy tự do nhất định → có thời gian & năng lượng để theo đuổi bình yên & hạnh phúc bên trong.
Naval: “Hãy khiến cho tất cả mọi người giàu có. Hãy khiến cho tất cả mọi người cân đối và khỏe mạnh. Sau đó, hãy khiến cho tất cả mọi người hạnh phúc.”
Tweet: “Thật ngạc nhiên khi có nhiều người nhầm lẫn giữa sự giàu có và trí tuệ.”
Câu để mình mang theo
- Người giỏi + tận tâm → kết cục tuyệt vời, chỉ cần đủ thời gian. Đừng đong đếm từng ngày.
- “Ngay lập tức” không tồn tại — lãi kép cần thời gian; cứ tiếp tục làm, làm, làm.
- Đừng tin “bạn còn quá trẻ” — học bằng cách thực hành, đừng chờ đợi.
- Tiền mua TỰ DO, không mua HẠNH PHÚC. Giàu trước → rồi học hạnh phúc (như Đức Phật là hoàng tử trước khi vào rừng).
- “Lý lịch thực sự = danh mục những đau khổ bạn đã vượt qua.” Ý nghĩa đến từ việc làm điều khó.
Liên kết: 10-may-man · 01-hieu-cach-tao-thinh-vuong · Phần II → 15-hanh-phuc-la-hoc-duoc