10 — Làm thế nào để có được may mắn (tr. 92–96)
PHẦN I · Xây dựng sự thịnh vượng — BỐN LOẠI MAY MẮN: biến may rủi thành thứ trong tầm kiểm soát
Vì sao “làm giàu không cần may mắn”
Trong 1.000 vũ trụ song song, bạn sẽ muốn trở nên giàu có ở 999 vũ trụ. Bạn không chỉ muốn giàu ở 50 vũ trụ nơi bạn gặp may mắn. Vì vậy chúng ta cần loại trừ yếu tố may mắn khỏi việc này — biến giàu có thành thứ lặp lại được, không phụ thuộc may rủi.
BỐN LOẠI MAY MẮN (Babak Nivi & Naval)
-
May mắn đơn thuần (Blind luck) — một sự kiện hoàn toàn nằm ngoài tầm kiểm soát xảy ra. Bao gồm vận may, số phận. → Không kiểm soát được.
-
May mắn nhờ kiên trì, chăm chỉ, hành động (Luck from hustle) — khi bạn chạy xung quanh tạo ra cơ hội, tạo nhiều năng lượng và làm rất nhiều việc để khuấy động mọi thứ. Gần giống như trộn một chiếc đĩa petri¹ / trộn cả đống thuốc thử để xem kết quả là gì. Bạn tạo ra đủ sức mạnh, sự cố gắng, năng lượng để may mắn tìm đến bạn.
-
May mắn nhờ sự nhạy bén (Luck from awareness/skill) — bạn phải rất giỏi trong việc phát hiện vận may. Nếu thành thạo một lĩnh vực, bạn sẽ thấy khi một vận may bất ngờ xảy đến — điều mà những người không hiểu rõ lĩnh vực đó không thể nhận ra. → Bạn trở nên nhạy cảm với may mắn.
-
May mắn nhờ TÍNH CÁCH & DANH TIẾNG độc đáo (Luck from your unique character) — loại kỳ lạ & khó nhất. Khi bạn xây dựng một tính cách độc đáo, thương hiệu độc đáo, tư duy độc đáo → khiến may mắn tự tìm đến bạn.
- Ví dụ thợ lặn: giả sử bạn là người giỏi nhất thế giới về lặn biển sâu, được biết đến với những chuyến lặn không ai dám thử. Ai đó tìm thấy một con tàu kho báu bị chìm ngoài khơi nhưng không thể đến được → vận may của họ trở thành vận may của bạn, vì họ sẽ đến gặp bạn để nhờ lấy kho báu và trả tiền. Đó không phải may mắn đơn thuần — bạn đã tự đặt mình vào vị trí có thể tận dụng may mắn hoặc thu hút vận may khi không ai khác tạo ra cơ hội cho chính họ.
¹ Đĩa petri: đĩa thủy tinh/nhựa dẻo dạng trụ có nắp, nhà sinh học dùng nuôi cấy tế bào/rêu.
Tóm lại các cách để có may mắn
Tweet — Các cách để có được may mắn:
- Hy vọng may mắn tìm thấy bạn. (loại 1)
- Xông xáo cho đến khi bạn va phải nó. (loại 2)
- Chuẩn bị tinh thần và nhạy bén với những cơ hội mà người khác bỏ lỡ. (loại 3)
- Trở thành người giỏi nhất trong lĩnh vực bạn đang làm. Tinh chỉnh những gì bạn làm cho đến khi điều này trở thành sự thật. Cơ hội sẽ tìm đến bạn. May mắn trở thành định mệnh của bạn. (loại 4)
Khi mọi thứ trở nên quá chắc chắn, nó không còn là may mắn nữa. Định nghĩa may mắn bắt đầu chuyển dần sang định mệnh: xây dựng tính cách của bạn theo một con đường nhất định, sau đó tính cách sẽ trở thành số phận.
Danh tiếng khiến giao dịch tự tìm đến
Một điều quan trọng để kiếm tiền là có được danh tiếng khiến mọi người thực hiện các thương vụ thông qua bạn.
- Như thợ lặn cừ khôi được người săn kho báu tìm đến.
- Nếu bạn là nhà môi giới đáng tin cậy, chính trực, có tư duy dài hạn, khi người khác muốn giao dịch nhưng không biết làm cách nào an toàn với người lạ, họ sẽ tìm đến bạn — chỉ vì sự chính trực và danh tiếng bạn đã tạo dựng.
- Warren Buffett nhận được các giao dịch mua công ty, chứng quyền, cứu trợ ngân hàng… mà người khác không thể — nhờ danh tiếng và thương hiệu mạnh mẽ của ông.
Trò dài hạn: mọi người làm giàu CHO NHAU
Babak Nivi: “Trong cuộc chơi dài hạn, mọi người đang làm giàu cho nhau. Và trong cuộc chơi ngắn hạn, mọi người đều đang làm giàu cho chính mình.”
Đó là công thức tuyệt vời: cuộc chơi dài hạn có tổng dương — tất cả cùng làm chiếc bánh to nhất có thể. Trò ngắn hạn: chia nhỏ chiếc bánh.
Networking kiểu ép buộc = lãng phí
Naval nghĩ việc tạo dựng mạng lưới quan hệ (networking) một cách ép buộc hoàn toàn là lãng phí thời gian. Cố xây quan hệ trước khi làm ăn thực sự là phí thời gian.
Triết lý thoải mái hơn nhiều: “Hãy là người tạo ra một thứ gì đó thú vị mà mọi người đều muốn. Thể hiện tay nghề của bạn, thực hành tay nghề — và những người phù hợp rốt cuộc sẽ tìm đến bạn.”
Dấu hiệu người đáng tin (khi gặp người mới)
- Nếu ai đó nói nhiều về mức độ trung thực của họ → có lẽ họ không hề trung thực. (Đó là điều chỉ dẫn nhỏ có thể học được.)
- Khi ai đó dành quá nhiều thời gian nói về giá trị bản thân hoặc tự đề cao → họ có lẽ đang che đậy điều gì đó.
Tweet: “Cá mập ăn uống thịnh soạn nhưng sống cuộc đời bị vây quanh bởi những con cá mập khác.”
Đạo đức & lòng tự trọng (nền của danh tiếng)
Naval từng nói với những người cực kỳ thành công đang định làm điều không tốt với người khác: “Này, tôi không nghĩ bạn nên làm điều này. Không phải vì bạn sẽ không thoát khỏi sự trừng phạt — bạn sẽ không bị trừng phạt đâu, nhưng đến cuối cùng người tổn thương vẫn sẽ là bạn.”
- Không liên quan gì vũ trụ hay nghiệp báo — mà là vì sâu thẳm bên trong, chúng ta đều biết mình là ai. Bạn không thể che giấu bất cứ điều gì xuất phát từ chính bạn. Những thất bại (đạo đức) sẽ hằn sâu trong tâm hồn.
- Cái kết tồi tệ nhất là không có lòng tự trọng. Nếu bạn không yêu chính mình, ai sẽ yêu bạn?
- Phải cẩn trọng khi làm những việc bản thân không cảm thấy tự hào — chúng sẽ gây tổn hại cho bạn.
Tweet (nhắc lại): “Bạn muốn đến gần tôi bao nhiêu, thì giá trị của bạn phải cao bấy nhiêu.”
Câu để mình mang theo
- 4 loại may mắn: đơn thuần · nhờ hành động (hustle) · nhờ nhạy bén · nhờ tính cách-danh tiếng độc đáo. Ba loại sau đều rèn được.
- Trở thành người giỏi nhất + tính cách/danh tiếng độc đáo → “May mắn trở thành định mệnh của bạn.”
- Networking ép buộc = phí thời gian. Cứ tạo ra thứ thú vị, người phù hợp sẽ tự tìm đến.
- Nền của danh tiếng là đạo đức & lòng tự trọng — “nếu bạn không yêu chính mình, ai sẽ yêu bạn?”
Liên kết: 09-lam-nhu-choi · 11-kien-nhan · 03-cuoc-choi-dai-han